გზამკვლევი · ქირა · დეპოზიტი · შეწყვეტა · გადასახადი
მოქირავნისა და მეიჯარის უფლებები — ქირა საქართველოში კანონით
ქირის ხელშეკრულების წესები სამოქალაქო კოდექსით: წერილობითი ფორმა, დეპოზიტის ზღვარი, შეწყვეტის ვადები, სარემონტო მოვალეობები და მეიჯარის გადასახადი — ერთ გვერდზე.
მოქირავნის უფლებები და დაცვა
წერილობითი ფორმა
ქირის ხელშეკრულება წერილობით ფორმდება: მხარეები, ვადა, ქირა, დეპოზიტი, კომუნალურების წესი. ზეპირი შეთანხმების დამტკიცება დავისას რთულია — შაბლონი რამდენიმე წუთში ივსება.
დეპოზიტი ორ თვემდე
სამოქალაქო კოდექსით მესაკუთრეს მოქირავნისგან ორ თვეზე მეტი ქირის ოდენობის უზრუნველყოფის მოთხოვნა არ შეუძლია. დეპოზიტის დაბრუნების წესი და ვადა ხელშეკრულებაში ჩაიწერება.
ბინის მდგომარეობა და სარემონტო
აუცილებელი სარემონტო სამუშაოები კანონით მეიჯარის მოვალეობაა, თუ ხელშეკრულებაში სხვა არ არის შეთანხმებული. ჩაიწერეთ: რომელი სამუშაოები ვის ეკისრება და რა ვადაში.
ქირის ზრდა ვადის განმავლობაში
ფიქსირებული ვადით ხელშეკრულებაში ქირის ერთმხრივი ზრდა არ მოქმედებს — ცვლილება ორივე მხარის თანხმობით ან ვადის განახლებისას ხდება. ზრდის წესი წინასწარ ჩაიწერეთ.
ქვეიჯარა
ბინის სხვისთვის გადაცემა (ქვეიჯარა) მეიჯარის თანხმობას ითხოვს — ამის გარეშე შეთანხმების დარღვევად ითვლება.
გასაღების მიღებისას
ყოფნის დაწყებამდე შეამოწმე მიმდინარე კომუნალური ვალი და მრიცხველების ჩვენებები აქტში აღიწერე — ძველი ვალი ახალ მოქირავნეს არ ეკისრება.
მეიჯარის უფლებები და მოვალეობები
შეწყვეტა და გაფრთხილება
განუსაზღვრელი ვადის ხელშეკრულება სამი თვის წინასწარი გაფრთხილებით წყდება. ფიქსირებული ვადისას შეწყვეტის პირობები ხელშეკრულებით განისაზღვრება — ჩაიწერეთ როგორც მოქირავნის, ისე მეიჯარის მხრიდან.
ქირის შემოსავლის გადასახადი — 5%
ფიზიკური პირი დარეგისტრირებული საცხოვრებელი ფართის იჯარის რეჟიმში ქირიდან 5%-ს იხდის (სტანდარტული 20%-ის ნაცვლად) და შემოსავალს წელში აცხადებს.
დეპოზიტის ჩამოჭრა
დეპოზიტიდან მოქირავნის ვალდებულებების დაფარვა მხოლოდ ხელშეკრულებაში დაწერილ შემთხვევებში შეიძლება — ქვითრით და დასაბუთებული ჩამოჭრით. დაუსაბუთებელი ჩამოჭრა დავის საგანია.
ბინაში შესვლა
მეიჯარეს ბინაში შესვლა მოქირავნესთან შეთანხმებით ესაჭიროება — ჩაიწერეთ შეტყობინების წესი და ვადა (მაგალითად, 24–48 საათი).
დავები
ქირის დავა საერთო სასამართლოებში განიხილება. ხელშეკრულება, გადახდის ქვითრები და მიმოწერა — მთავარი მტკიცებულებაა; ამიტომ წერილობით ფორმას ნუ გამოტოვებთ.
ხშირი კითხვები
რამდენი დეპოზიტის მოთხოვნა შეიძლება?
სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით მესაკუთრეს ორ თვეზე მეტი ქირის ოდენობის უზრუნველყოფის მოთხოვნა არ შეუძლია. დაბრუნების წესი და ვადა ხელშეკრულებაში ჩაიწერება.
შეიძლება თუ არა ქირის აწევა ვადის განმავლობაში?
ფიქსირებული ვადის ხელშეკრულებაში ქირის ერთმხრივი აწევა არ მოქმედებს. ცვლილება ორივე მხარის თანხმობით ხდება; აწევის წესი წინასწარ ჩაიწერეთ — განახლებისას დავა აღარ იქნება.
როგორ წყდება განუსაზღვრელი ვადის ხელშეკრულება?
სამი თვის წინასწარი გაფრთხილებით. ფიქსირებული ვადისას შეწყვეტის პირობებს ხელშეკრულება განსაზღვრავს — ორივე მხარისთვის სიმეტრიულად ჩაწერა ჯანსაღი პრაქტიკაა.
მეიჯარე რა გადასახადს იხდის?
ფიზიკური პირი დარეგისტრირებული საცხოვრებელი ფართის იჯარის რეჟიმში 5%-ს იხდის და შემოსავალს წელში აცხადებს. გამოთვლა გადასახადების კალკულატორზე კეთდება.
ძველი კომუნალური ვალი მოქირავნეს გადადის?
არა. მიმდინარე ვალი მესაკუთრეს რჩება; ამისათვის მიმდინარე ბალანსები და მრიცხველების ჩვენებები მიღება-ჩაბარების აქტში ფიქსირდება.
დაიცავი ქირა დაწყებამდე
შესავსები ხელშეკრულების ნიმუში, თაღლითობების გზამკვლევი და ქირის ბაზარი — ერთ ადგილას.